Birçok spor oyununda kullanılan, türlü büyüklükte, genellikle kauçuktan yapılmış yuvarlak nesnene ne ad verilir?

Bundan çok çok uzun zaman önceydi. Çin’in güneyindeki Shandong eyaletine bağlı Zibo kentinde Antik Qi İmparatorluğu’na bağlı askerler savunma becerilerini güçlendirmek için talimler yapıyordu. Bu talimlerden biri de dört köşeli, sınırları net olarak belli olmayan bir sahada içi tüy dolu deriden kaplı yuvarlak cismin peşinde bir o yana bir bu yana koşmaktı. Bu onlara çok eğlenceli gelmişti, sonra o cismi bambu direklerinden yapılmış 5 metre yüksekliğindeki kalelere sokmaya çalıştılar. Ardından 10’ar kişilik ekipler oluşturarak birbirleriyle mücadeleye giriştiler. Gel zaman git zaman bu mücadelelerin sonucunda galip takıma hediyeler verilmeye başlandı. Mağluplar ise dayak yiyordu. Yaptıkları bu eyleme “ts’u kü” dediler. Yani (ts’u) ayakla oynama (kü) topu. Çinli askerler bedenlerini geliştirmek için tekmeledikleri bu topun bugün milyonlarca insanın peşinden koşacağı bir nesne olacağını hiçbir zaman bilemeyeceklerdi. M.Ö. 2500’lü yıllara dayanıyordu söz konusu askerlerin talimleri. Onların topu deridendi ve içi tüyle doldurulmuştu, firavunlar zamanında Mısırlılar bu yuvarlak nesneyi samanla ve tohum kabuklarıyla doldurup renkli kumaşlarla kapladı. Yunanlılar ve Romalılar şişirilmiş ve dikilmiş öküz mesanesi kullandı onu elde etmek için. Ortaçağ ve Rönesans dönemlerinde Avrupalılar’ın at yelesi doldurulmuş oval bir topları vardı. Amerika’da ise kauçuktan yapılan top hiçbir yerde olamayacağı kadar sıçramama kabiliyetine sahipti. Türkler ise Kaşgarlı Mahmud’un 11. yüzyılda yazdığı “Divanü Lügati’t-Türk” adlı esere göre Orta Asya’da “tepük” adıyla bir oyun oynuyorlardı. Bu ayak oyununu erittikleri kurşunu oval şeklindeki kalıplardan çıkarttıktan sonra üzerini keçi kılı ya da keçeyle sardıkları topla oynuyorlardı. Türkler’in içi saman dolu meşin yuvarlakla, hatta içi havayla şişirilmiş kuzu postundan yaptıkları bir topla da “tepük” oynadıkları da rivayet edilir. Modern zamanla birlikte topun şekli de onunla oynanan oyunların kuralları da üç aşağı beş yukarı ortaya çıkmaya başladı. Büyülü yuvarlağın peşinde diğer milletlere göre daha fazla koşan İngilizler, 1841’de topun küre biçiminde olmasını resmen kabul etti. Ayrıca, onu tekmeleyenler için de kurallar getirdi. Ancak, topa daha iyi şekil vermek gerekiyordu. Güney Amerika’da 20. yüzyılın ortalarına doğru üç Arjantinli; Tossolini, Valbonesi ve Polo, yarığı olmayan supaplı ve enjektörlü pompa ile şişirilebilen topu icat etti. 1938 Dünya Kupası bu toplarla oynandı. Üretilen ilk toplar genellikle kahverengiydi. Sonra beyaz, ardından siyah-beyaza büründü.